fbpx

>Yan Win (Taung Da Gar) – Burmese Buddhism since Pyu Era

January 16, 2010
My Friend Tin Moe By Maung Swan Yi - Selection of MoeMaKa Articles

>

မိုးမခအထူးေဆာင္ပါး – သမိုင္းႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈ
အနိရုဒၶမတိုင္ခင္က ေပထက္ အကၡရာတင္ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ပါဠိေတာ္
ရန္ဝင္း (ေတာင္တံခါး)
ဇန္န၀ါရီ ၁၅၊ ၂၀၁၀
(ပ်ဴေခတ္) ေေရႊေပခ်ပ္ ၂ဝ ပါ ေရွး (ပ်ဴ) အကၡရာျဖင့္ ေရးထားေသာ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ အႏုလုံ၊ ပဋိလုံ ပါဠိေတာ္

ေရႊေပခ်ပ္ အမွတ္ I မွ IV

ေရႊေပခ်ပ္ V မွ VIII

          ေရႊေပခ်ပ္ I  II III  IV ႏွင့္ V မွ စာေၾကာင္းေရ ၃ ပထမ ပိုဒ္ အထိ ကို ယေန႔ေခတ္ ျမန္မာအကၡရာျဖင့္ ျပန္ေရးေသာ္
(I -၁)     သိဒၶမ္ဝိဇၨာ ပစၥယာ သခၤါရာ သခၤါရ ပစၥယာ ဝိညာဏံ
(I -၂)     ဝိညာဏ ပစၥယာ နာမ႐ူပံ နာမ႐ူပ ပစၥယာ သဠာယတနံ
(I -၃)    သဠာယတန ပစၥယာ ဖေႆာ ဖႆ ပစၥယာ ေဝဒနာ ေဝဒန ပစၥယာ
(II -၁)   တဏွာ၊ တဏွ ပစၥယာ ဥပါဒါနာ ဥပါဒါန ပစၥယာ ဘေဝါ ဘဝ ပစၥယာ
(II -၂)   ဇာတိ ဇာတိ ပစၥယာ ဇရာ မရဏံ ေသာက ပရိေဒဝိတ ဒုကၡ ေဒါ
(II -၃)   မနႆုပါယာသ သမ ၱဝ  ႏၱိ ဧဝ ေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡခႏၼ
(III -၁) ႆ သမုဒေယာ ေဟာတိ။ အဝိဇၨာယ ေတြဝ အ ေသသ ဝိရာဂနိေရာဓါ
(III -၂)  သခၤါရနိေရာေဓါ သခၤါရ နိေရာဓါ ဝိညာဏနိေရာေဓါ ဝိညာဏ နိေရာဓါ
(III -၃)  နာမ႐ူပ နိေရာေဓါ နာမ႐ူပ နိေရာဓါ သဠာယတန နိေရာေဓါ သဠာယ
(IV – ၁)  တနနိေရာဓါ ဖႆ နိေရာေဓါ ဖႆ နိေရာဓါ ေဝဒန နိေရာေဓါ
(IV -၂)  ေဝဒန နိေရာဓါ တဏွနိေရာေဓါ တဏွနိေရာဓါ ဥပါဒါန နိေရာေဓါ
(IV -၃)  ဥပါဒါန နိေရာဓါ ဘဝနိေရာေဓါ ဘဝနိေရာဓါ ဇာတိနိေရာေဓါ
(V -၁)   ဇာတိနိေရာဓါဇရာ မရဏ ေသာက ပရိေဒဝိတ ဒုကၡ ေဒါမနႆုပါယာ
(V-၂)   သ နိရုဇၩႏၲိ။ ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡခႏၼႆ နိေရာေဓါ
(V -၃)   ေဟာတီတိ။
 
          မွတ္ခ်က္။ I II III IV V သည္ ေရႊေပခ်ပ္မ်ားျဖစ္၍၊ ျမန္မာ ဂဏန္းမ်ားသည္ စာေၾကာင္းေရ ျဖစ္သည္။ ေရႊေပ တခ်ပ္လွ်င္ စာေၾကာင္း သံုးေၾကာင္းစီပါသည္။
          ယေန႔ ရြတ္ဆိုပြားမ်ားၾကေသာ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ အႏုလုံ၊ ပဋိလုံ ပါဠိေတာ္ (ႏွိဳင္းယွဥ္ၾကည့္ရန္)
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ အႏုလုံုံ ပါဠိ
အဝိဇၨာ ပစၥယာ သခၤါရာ၊ သခၤါရ ပစၥယာ ဝိညာဏံ၊
ဝိညာဏ ပစၥယာ နာမ႐ူပံ၊ နာမ႐ူပ ပစၥယာ သဠာယတနံ၊
သဠာယတန ပစၥယာ ဖေႆာ၊ ဖႆ ပစၥယာ ေဝဒနာ၊
ေဝဒနာ ပစၥယာ တဏွာ၊ တဏွာ ပစၥယာ ဥပါဒါနံ၊
ဥပါဒါန ပစၥယာ ဘေဝါ၊ ဘဝ ပစၥယာ ဇာတိ၊
ဇာတိ ပစၥယာ ဇရာ မရဏံ ေသာက ပရိေဒဝ ဒုကၡ ေဒါမန ႆုပါယာသာ သမBဝႏၱိ၊
ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၼႆ သမုဒေယာေဟာတိ။
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ပဋိလုံ ပါဠိ
အဝိဇၨာယေတြဝ အေသသ ဝိရာဂ နိေရာဓာ သခၤါရ နိေရာေဓာ၊
သခၤါရ နိေရာဓာ ဝိညာဏ နိေရာေဓာ၊
ဝိညာဏ နိေရာဓာ နာမ႐ူပ နိေရာေဓာ၊
နာမ႐ူပ နိေရာဓာ သဠာယတန နိေရာေဓာ၊
သဠာယတန နိေရာဓာ ဖႆ နိေရာေဓာ၊
ဖႆ နိေရာဓာ ေဝဒနာ နိေရာေဓာ၊
ေဝဒနာ နိေရာဓာ တဏွာ နိေရာေဓာ၊
တဏွာ နိေရာဓာ ဥပါဒါန နိေရာေဓာ၊
ဥပါဒါန နိေရာဓာ ဘဝ နိေရာေဓာ၊
ဘဝ နိေရာဓာ ဇာတိ နိေရာေဓာ၊
ဇာတိ နိေရာဓာ ဇရာ မရဏံ ေသာက ပရိေဒဝ ဒုကၡ ေဒါမနႆုပါယာသာ နိရုဇၩႏၲိ
ဧဝေမတႆ ေကဝလႆ ဒုကၡကၡႏၼႆ နိေရာေဓာ ေဟာတိ။   

ေရႊေပခ်ပ္မ်ားႏွင့္အတူ ေတြ႔ရေသာ ေ႐ွးအကၡရာျဖင့္ စာမ်ားေရးသားပါရွိသည့္ ေငြၾကဳပ္

ေရႊေပခ်ပ္မ်ားႏွင့္အတူ ေတြ႔ရေသာ ေရႊသားဆင္းတုေတာ္

          ၁၁ ရာစုႏွစ္ သမုိင္းတင္ ပုဂံေခတ္ဦးတြင္ အနိ႐ုဒၶမင္းေစာ၏ လက္ထက္မွစ၍ မင္းႏွင့္ျပည္သူတရပ္လံုး အတိုင္းမသိ အံ့ခ်ီးဘြယ္ရာ သဒၶါတရား ႏွင့္  နက္ရွိဳင္းစြာ သက္ဝင္ယုံၾကည္မႈေၾကာင့္ ေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာသည္ တ႐ွိန္ထိုး တိုးတက္လာခဲ့ေလသည္။ ထိုသို႔ တိုးတက္လာခဲ့သည္ မွန္ေသာ္လည္း၊ ထိုေခတ္ ထိုအခ်ိန္တြင္မွ ပုဂံ ေဒသသို႔ အဦးဆံုး ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ စတင္ေရာက္ရွိလာျခင္း မဟုတ္ေပ။ ဟိႏၵဴ ျဗဟၼဏ အယူဝါဒ၊ အျခားေသာေဒသခံယံုၾကည္မႈမ်ား၊ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာႏွင့္အတူ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာသည္ ပုဂံ ေဒသသို႔ ေရာက္ရွိ ကိုးကြယ္ေနခဲ့ၾကျပီးေလျပီ။
          သီရိေခတၲရာ (ျဂီေကၡၾတ) (ပ်ဴ) သည္ ၆ ရာစု၊ ၇ ရာစုႏွစ္ခန္႔ တြင္ အေျခတက် ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေနျပီဟု မွန္းဆရေပသည္။ သီရိေခတၲရာ (ျဂီေကၡၾတ) (ပ်ဴ) အရပ္ေဒသ သို႔ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ မည္သို႔စတင္ ေရာက္႐ွိလာခဲ့သနည္းဆိုေသာ အေမးပုစၦာကို ေျဖဆိုရန္ မလြယ္ကူေပ။ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ၊ ဘာသာစကား၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ စာေပအႏုပညာႏွင့္ လက္မႈပညာတို႔မည္သည္ ဆက္သြယ္ေနေသာ ေဒသ တခုႏွင့္တခု နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ကူးေျပာင္း ေရာက္ရွိ ျပန္႔ပြားတတ္ေသာ သေဘာ႐ွိေပသည္။ တေနရာႏွင့္ တေနရာ အျပန္အလွန္ ဖလွယ္တတ္ေသာ သဘာဝလည္း ႐ွိသည္။
          ထိုုကဲ့သို႔ပင္ ပုဂံသို႔ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ စတင္ေရာက္႐ွိလာပံုႏွင့္၊ အမ်ားေျပာဆို ယံုၾကည္ေနၾကေသာ အနိ႐ုဒၶ၏လက္ထက္တြင္ ပိဋကတ္ေတာ္မ်ား မည္ကဲ့သို႔ ေရာက္႐ွိလာပံု သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားကို ေလ့လာရာတြင္၊ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျပီးသည့္ေနာက္ ေႏွာင္းေခတ္မ်ားတြင္မွ အသစ္ေရးထိုးထားေသာ ေက်ာက္စာ၊ ေပစာမ်ား ႏွင့္ ရာဇဝင္ သမိုင္း မွတ္တမ္းမ်ား ကိုသာ ေတြ႔ရွိရေပသည္။ ပုဂံ ေခတ္ထိုး ေက်ာက္စာ၊ မင္စာ နံရံေဆးေရးပန္းခ်ီ စသည္မ်ားတြင္မူ အေထာက္အထားတစံုတရာ မေတြ႕ၾကရေသးေပ။
          ျမန္မာ့ ေရွးေခတ္သမိုင္းကို ေက်ာက္စာမ်ား၊ နံရံေဆးေရးပန္းခ်ီ ႏွင့္ မင္စာမ်ား၊ ေပထက္အကၡရာမ်ား၊ လက္မႈပညာ အလုပ္အေဆာင္မ်ား၊ ေခတ္အဆက္ဆက္ ပညာ႐ွင္မ်ား၏ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ား ႏွင့္ ေခတ္အဆက္ဆက္ လက္ကမ္း ေျပာၾကားခဲ့ၾကေသာ ပါးစပ္ရာဇဝင္ သမိုင္းမ်ားကို ကိုးကားျပီး ေျပာဆိုေရးသားၾကရေပသည္။ မွန္းဆခ်က္၊ အဓိပၸါယ္ ေကာက္ယူ ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားသည္ ေလ့လာသူမ်ား အနက္ တဦးႏွင့္တဦး တူညီမႈ ႐ွိေကာင္းမွ႐ွိေပလိမ့္မည္။ ေႏွာင္းေတြ႔အေထာက္အထား အသစ္မ်ားႏွင့္ သုေတသနလုပ္ရာမွ ေဖၚထုတ္ ရ႐ွိခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာ့သမိုင္းကိုေရးသားရာတြင္ ျပင္ဆင္ ျဖည့္စြက္မႈမ်ား အျမဲတေစ လိုအပ္ေနေပမည္။
          မည္သည့္အခ်ိန္ မည္သည့္ခုႏွစ္မွာ ေရးသားခဲ့ေၾကာင္း အေထာက္အထားမ်ား ႐ွာေဖြမေတြ႔ႏိုင္ေသာ္လည္း ဆိုညႊန္းခဲ့သည့္ ထို ေရႊေပခ်ပ္ ၂ဝ တြင္ သံုးစြဲသည့္ (ပ်ဴ) အကၡရာမ်ား၊ အတူတကြေတြ႔ရေသာ သာသနိကလက္မႈပစၥည္းမ်ား၊ ထိုေဒသမွ ေတြ႔ရေသာ ေစတီမ်ား၊ ဂူဘုရားမ်ား၊ ျမိ႔ဳ႐ိုးမ်ား၊ အုတ္ခ်ပ္မ်ား၊ ေျမပံုဘုရားမ်ား၊ ေက်ာက္ခ်ပ္႐ုပ္ၾကြမ်ား၊ အရုိးအိုးမ်ား၊ အရုိးစု ႏွင့္ မီးေသြးမ်ား၊ ပုတီးေစ့မ်ား၊ ပံုႏိွပ္ (ပ်ဴ) ဒဂၤါး မ်ား စသည့္ အျခားေခတ္ျပိဳင္ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ား ကို ေထာက္႐ွဳျခင္းအားျဖင့္၊ ျပည္ ျမိ႔ဳနယ္အတြင္းရွိ ယေန႔ ေမွာ္ဇာ ပတ္ဝန္းက်င္၊ ေ႐ွး (ပ်ဴ) ေခတ္အခါက သီရိေခတၲရာ (ျဂီေကၡၾတ) ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု မွန္းဆရေသာ ေရွးျမိဳ႕ရုိးႀကီးအတြင္းက အရပ္ေဒသ တြင္ ရာစုႏွစ္မ်ား ၾကာရွည္စြာ (ပ်ဴ) လူမ်ိဳးစုမ်ား ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။
          ထို (ပ်ဴ) လူမ်ိဳးစုမ်ားသည္ ၆ ရာစုႏွစ္ မွ ၇ ရာစုႏွစ္ အတြင္း ကတည္းကပင္ သမုိင္းတင္ ၁၁ ရာစုႏွစ္ အနိရုဒၶမင္းေစာ၏ လက္ထက္ ပုဂံေခတ္ဦး အခ်ိန္ထက္ ပိုမို ေစာစီးစြာ ေ႐ွး (ပ်ဴ) အကၡရာျဖင့္ ေရးသားမွတ္တမ္းတင္ထားေသာ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ပါဠိေတာ္ကို ယံုၾကည္ က်င့္ႀကံ အားထုတ္ေနၾကျပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သက္ေသ ျပလ်က္႐ွိေပသည္။
ေက်းဇူးအထူးတင္စြာျဖင့္ ကိုးကားျခင္း။
(၁)     ဗုဒၶေဟာၾကားေတာ္မူေသာ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ပါဠိေတာ္ ႏွင့္ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ စက္ဝိုင္းေဒသနာ (မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး)
(၂)     ပ်ဴဖတ္စာ [သီရိပ်ံခ်ီ ဦးသာျမတ္ MA (Rgn.), Bag (Bom)
 (၃)    ပ်ဴေတြဘယ္ေပ်ာက္သြားသလဲ (ေဒါက္တာ သန္းထြန္း)
(၄)     ပ်ဴစစ္လွ်င္ျမန္မာ (ဘုန္းတင့္ေက်ာ္)
(၅)     တေကာင္းမွ အသစ္ေတြ႔ရွိမႈ ပ်ဴအေထာက္အထားမ်ား (ခ်စ္စံဝင္း)
(၆)     အေနာ္ရထာအရင္က ျမန္မာႏုိင္ငံ (ဗုိလ္မႈးဘရွင္)
(၇)     ပုဂံမပ်က္မီက ျမန္မာ့သမိုင္း  (ေဒါက္တာထင္ေအာင္)၊ ေအာင္သန္း(မႏၲေလး) ျမန္မာျပန္သည္။
(၈) Historical Sites In Burma (Aung Thaw)

သင့္အေၾကာင္း သင့္လုုပ္ငနး္ ေၾကာ္ျငာ သည္ေနရာမွာ ေၾကာ္ျငာႏိုုင္ပါျပီ
No tags for this post.

Related posts

အလားတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ စာမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား ...:Uncategorized

Comments are closed.

ေၾကာ္ျငာ … ေၾကာ္ျငာ …

စာအုပ္ျမင္ ခ်စ္ခင္ပါေစ

မိုုးမခမွာ ေၾကာ္ျငာပါ

Help MoeMaKa

မိုုးမခ Kindel Store

မိုုးမခ Kindel Store

MoeMaKa Online Store

MoeMaKa Online Store

Colorful People Memorial Place

%d bloggers like this:

မိုုးမခနဲ႔ ပတ္သက္သမွ်

ဇင္လင္း၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ စစ္ခင္းသူ နဲ႔ အျခားေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ

By

ဇင္လင္း၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ စစ္ခင္းသူ နဲ႔ အျခားေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ မိုးမခစာအုပ္စင္၊ ဒီဇင္ဘာ ၈၊...

Read more »

ေမာင္ေမာင္စိုး၏ ႏွင္းဆီနီနီအိပ္မက္မ်ား(၁၉၇၅-၈၀) ထြက္ပါျပီ

By

ေမာင္ေမာင္စိုး၏ ႏွင္းဆီနီနီအိပ္မက္မ်ား(၁၉၇၅-၈၀) ထြက္ပါျပီ (မိုးမခ) ႏို၀င္ဘာ ၁၄၊ ၂၀၁၈ မိုးမခစာေပက ထုတ္ေ၀ျပီး...

Read more »

ဂ်ဴနီယာ၀င္းရဲ့ မိုနာလီဇာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာပန္းခ်ီမ်ား ခံစားမႈေဆာင္းပါး ထြက္ျပီ

By

ဂ်ဴနီယာ၀င္းရဲ့ မိုနာလီဇာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာပန္းခ်ီမ်ား ခံစားမႈေဆာင္းပါး ထြက္ျပီ (မိုးမခစာအုပ္စင္) ေအာက္တိုဘာ ၁၈၊ ၂၀၁၈...

Read more »

ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း(သခ်ာၤ) ၏ ေခတ္သစ္အတြက္ပညာေရး ထြက္ျပီ

By

ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း(သခ်ာၤ) ၏ ေခတ္သစ္အတြက္ပညာေရး ထြက္ျပီ (မိုးမခ) ေအာက္တိုဘာ ၁၂၊ ၂၀၁၈ မိုးမခစာေပက...

Read more »

သင္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ စာကို အနည္းဆုံး ၁ ေဒၚလာ လွဴျပီး မိုးမခကို ကူညီပါ

Donate while shopping on amazon

Recent Comments

Tags

(all tags)